Verslag via ferrata’s zomer 2004 in Spanje en de Franse Pyreneeen
Uitgewerkte dagboeknotities.
Basisplaats: Alquézar, 05-08-2004
Onze eerste via ferrata dit jaar was bij Rodellar in de Sierra de Guara, een markant gebied in Aragon. Ik liep samen met Fritz en Lotte. Het is er droger dan de Pyreneeën en het gebergte is van een soort zandsteen dat uit de oceaan verrezen is. De zandbergen lijken net neergestort, maar zitten echt heel stevig aaneen.
Bij het dorp Rodellar moet je enkele huizen en het postkantoortje passeren en vrijwel direct naar rechts afdalen naar het riviertje de Mascun. De beek moet enkele keren overgestoken worden en helemaal tot het punt gevolgd worden waar de eerste druppels uit de grond ontspringen. Plots is er niets meer, geen rivier maar een droge bodem, een wonderlijke speling der natuur. Als je goed om je heen kijkt bij de dichtstbijzijnde richtingwijzer, zie je ongeveer tien meter hoger in het oosten een bord met de start van de via ferrata del Espolon de la Virgin . De klimroute verloopt direct behoorlijk steil omhoog, maar bevat geen enkele moeilijkheid van betekenis. De staaldraadzekering loopt van het begin tot het einde en met heel veel artificiële hulpmiddelen. Daarom durf ik gerust te beweren dat dit een uitstekende via ferrata voor beginners zou zijn geweest, goed voor de hele niet - hoogtevrezende familie. Het was dus een makkie, lekker klimmetje om het voor het eerst na een jaar weer te doen. We waren wel veel sneller boven dan ons boekje ons beloofd had: al na 35 minuten stonden we op een top, terwijl we gerekend hadden op anderhalf uur. Daar hebben we een zeer goed uitzicht over de wijde omgeving gehad en vale gieren van heel dicht bij kunnen bewonderen. Op een gegeven moment vlogen er twee een tiental meters net onder de helling door.
Vlak onder de top stond een oude kapel en vanaf daar liep een pad in de richting van het dorp Rodellar, waar heen nog een wandeling van 45 minuten restte.
Basisplaats: Alquézar, 08-08-2004
We vertrokken ‘s ochtends vanuit de camping in Alquézar om er niet meer terug te keren; om de via ferrata Canal del Palomo te bereiken hadden we ruim anderhalf uur nodig en de vervolgbestemming later lag veel verder heen. Diep in de Sierra de Guara in de buurt van de snelweg tussen Barbastro en Huesca eerst een lange zijweg ingeslagen en diverse dorpjes voorbijgereden om bij het gehucht en de stuwdam van Vadiello te komen. De start van de via ferrata ligt vlak voor Vadiello.
Het werd echter een teleurstellende ervaring, want bij nalezing van de beschrijving bleek de via ferrata behalve de moeilijkste uit het boekje ook nog ongezekerd te zijn. De rotsen waar direct steil geklommen moest worden bevatten slechts roestige clavijas, ijzeren pinnen waar met voeten op gesteund kon worden. We klommen enkele honderden meters omhoog en dat ging heel redelijk, maar zonder de vertrouwde staalkabels gaf dat een onrustig gevoel. Toen het klimmen in een steile schoorsteen voortgezet moest worden en het onduidelijk was in welke moeilijkheden we konden geraken was er reden genoeg tot gezonde twijfels om verder te gaan. We konden slechts één conclusie trekken: terugkeren, want veiligheid gaat boven alles.
Basisplaats: Monestir de Montserrat, 09-08-2004
De unieke plek van de zeer eenvoudige camping is een vermelding waard: Niet ver van het kloostergebied verwijderd, gelegen op ongeveer 1000m hoogte en met direct zicht op de diepliggende vlakte onder de rook van Barcelona, sfeervol opgeluisterd door de galmende geluiden van beierende klokken.
Na een zeer rustige ochtend zijn we zonder enig gehaast naar de parkeerplaats van het kloosterterrein gelopen. Met de auto naar een lager gelegen klooster gereden (St. Cecilia), waar ook een refugio naast lag (Bartholomeus Puiggrat). Hier aan de weg de auto geparkeerd en op zoek gegaan naar het juiste pad. Dat lag ongeveer 100 m verderop, bij de plek dat op de kaart aangegeven stond als een restaurant. Er stond geen restaurant, maar met enige fantasie zou daar een complete ruïne uitgegraven kunnen zijn. Het onduidelijke pad liep door stekelige bosjes steil omhoog tot de plek waar een droge rivierbedding lag. Door de kloof moest omhoog gelopen worden tot een splitsing. Bij die splitsing liepen wij verkeerd (naar links, veel te lang, heel vermoeiend over uiterst onaantrekkelijk, puinrijk terrein). Een blauwe markering hadden we over het hoofd gezien en pas na een klein half uur kwamen we erachter dat we echt verkeerd gelopen waren. Badend in het zweet uiteindelijk de juiste rechter route gevonden na teruggelopen te zijn.
De via ferrata Teresina begon waar touwen en staalkabels aan de rotsen hingen. Er moest direct pittig steil geklommen worden, waarbij er nauwelijks hulpmiddelen ter ondersteuning waren. Het was niet eenvoudig, maar wel goed te doen. Het eerste hoogtepunt was bij een lichtbruine, zandkleurige uitstekende rots na een bijna loodrecht stuk in de felle zon omhoog geklommen te hebben. Het uitzicht vanaf een oppervlak van misschien 3 bij 4 meter op tientallen kilometers laagvlakte was fantastisch. Vervolgens liep een afdaling steil en overhangend naar beneden. Volgens de beschrijving van het boekje moest hier abgeseild worden, maar er bleken zeer nieuw aangebrachte drahtseilen te hangen, waarlangs het met enige moeite goed te doen was om veilig omlaag te komen. Door dicht struikgewas liep een pad op en af en dat kostte mij vanwege de drukkende hitte veel moeite. Bij het einde van dit stuk nam ik de gelegenheid om goed te rusten en te eten. Dat laatste was een onthutsende ervaring: het brood was dagen oud en vanwege het tekort aan water niet door te slikken. Afschuwelijk en opnieuw een les voor andere tochten: goed en eetbaar voedsel meenemen en niet te weinig water.
Het laatste stuk van de via ferrata was het meest uitdagende en echt moeilijk. Door een hele steile, donkere en vochtige schoorsteen moest omhooggeklommen worden. Het begin daarvan was een muur van een meter of tien hoog. Afzetten en omhoogwerken via de overzijde lukte niet vanwege de gladheid. Fritz wist zich met een bijzondere krachtsinspanning toch op te trekken en hij hielp mij daarna een handje om ook omhoog te komen. Ook de laatste tientallen meters tot de top waren zeer inspannend en lastig. Eenmaal boven was alle moeite snel vergeten: Mirador de Sant Jeroni, 1236m, prachtig uitzicht en tevens het hoogste punt van het Montserrat gebergte. In een ruim uur liepen we vanaf deze top terug naar de camping bij Monestir.
Basisplaats: Monestir de Montserrat, 11-08-2004
Op het startpunt van de via ferrata Canal del Joc de l’Oca waren we op een redelijke tijd, 10.00u aangekomen. Dat was op de parkeerplek bij de eenzame boerderij Can Jorba in de buurt van het dorp Collbata. Het echte begin van de via ferrata zou een minuut of twintig verderop liggen, maar daar hebben we wel heel erg lang naar lopen zoeken. Op aanwijzing van een parkranger de dag tevoren waren we het pad links van de boerderij gaan zoeken en volgden daar een duidelijk pad in noordelijke richting. De zoektocht ontaardde in een onbedoelde wandeling van 3 en een half uur. Het was vooral in het begin ontzettend heet en droog en ik vond het echt niet leuk zo. Het was een fikse inspanning door het hoogteverschil, veel stekelige bosjes en losliggende stenen. In het begin gleed ik uit over een steen en hield er een gevoelige bloedende knie aan over.Na het hoogst bereikte punt viel het verder wel mee, was het uitzicht mooi en was ik zelfs een beetje trots op het reeds behaalde resultaat. Je verdwaalde, maakte een onzalige wandeling, maar kreeg toch het gevoel iets bijzonders gepresteerd te hebben. Vanaf de top was alles te overzien en wisten we nu waar we uitgekomen waren. We daalden af tot een droge rivierbedding, rustten geruime tijd en vonden uiteindelijk de bovenkant van de via ferrata, daar waar de rivier zich ooit met kracht naar beneden gestort zal hebben en misschien ook wel enkele keren per jaar na grote regenval ontstaan zal: het echte canal del Joc de l’Oca. Vanaf dit punt was de afdaling de kortste weg naar de auto terug.Het leek mij eerst niks om dat te gaan doen, want zelfs de klim omhoog stond bekend als “muy alta”, maar nog eens enkele uren omlopen was minder aantrekkelijk. Het zag er akelig diep en steil uit en daarom besloten we ab te seilen waar het nodig was. Dat was op heel veel plekken, maar het ging eigenlijk heel goed. Het kostte veel tijd, maar het was wel de veiligste manier om beneden te komen. Waar het kon daalden we af met behulp van de loshangende touwen en kettingen. Er hingen overigens nergens zekeringsstaaldraden, dus deze via ferrata was ongezekerd!
Op een van de laatste stukjes ging het mis met mij. Ik beoordeelde een overstap bij een bocht verkeerd en voelde geen grond meer onder mijn voeten. Krampachtig probeerde ik mij aan het touw en de ketting vast te pakken, maar er was geen houden meer aan. Ik liet los en viel anderhalve meter, maar kwam wel goed op mijn voeten terecht. Mijn vingers deden vreselijk pijn en bloedden, maar het ergste was de schrik toen ik mij realiseerde dat ik niet meer alles onder controle gehad had. De laatste tientallen meters deden we verder abseilend en extra voorzichtig.
Met enige moeite vonden we de terugweg naar de auto. Wat een ongelofelijke dorst hadden we! Opnieuw hadden we veel te weinig water meegenomen, terwijl in de auto liters water in voorraad lagen. We deden ons terstond tegoed aan het agua mineral. Op een terras in Collbata heb ik even mentaal nagestuiterd onder het genot van ijskoud bier. Het bier was zelfs zo koud dat er ijsbrokken in dreven.
In totaal waren we 8 uur bezig geweest, terwijl we gerekend hadden op hooguit drie en een half uur. Via ferrata Canal del Joc de l’Oca is er een van buiten categorie. Gevaarlijk omdat er geen zekeringskabels hangen en er behalve loshangende touwen en kettingen met dikke schakels geen andere hulpmiddelen zijn.
Basisplaats: Luz-Saint-Sauveur,16-08-2004
Omdat het zo dicht bij de camping lag en het weer fantastisch was, konden we de via ferrata later op de middag doen. Rijdend in de richting van het dorp Cedre passeert men de prachtige, monumentale brug die door de beruchte veldheer en staatsman geschonken is en zijn naam er aan gegeven heeft: Pont du Napoléon. Direct over de brug rechts bevindt zicht een informatiebord met gegevens over de via ferrata Pont du Napoléon. Tussen de brug en het bord loopt een trap steil naar beneden naar de loop van de rivier, waar de start van de klettersteig is. Bijna loodrecht loopt de klim met veel hulpmiddelen omhoog, goed gezekerd met staaldraden. Het kostte geen enkele moeite om de weg te vinden en soms leek het een soort traplopen op stalen beugels. Werkelijk overal waar je eventueel een te grote stap zou moeten doen was wel wat extra’s bijgemaakt. Bij een passage halverwege de top zaten lichte overhangen die wat kracht kostten. We waren snel door het parkoers heen en na 35 minuten waren we al boven op het punt waar we bij de brug naar beneden gelopen waren.
Basisplaats: Castillon, 20-08-2004
De start van de tocht vandaag was vanwege de grote afstand die we moesten rijden vooraf –vanaf Canillo (Andorra) pas om 14.00u. Dat was op de parkeerplaats van Pla de la Lau, niet ver van het gehucht Ayer. Het oorspronkelijke plan bleek achteraf een mission impossible. In hoog tempo, veel zwetend ondanks de milde temperatuur klommen we in minder dan drie uur naar de hut, refuge des Estagnous op 2240m, een klim van ruim 1300m. We probeerden nog de weg naar de via ferrata des Estagnous te vinden maar dat lukte volstrekt niet omdat het hele gebied op deze hoogte in de wolken zat. Het was ijzig koud, link vanwege het geringe zicht en de gladde rotsen, dus dat betekende geen via ferrata voor ons op dat moment. We stonden voor een dilemma met eigenlijk maar één oplossing: afdalen en al dat zweten en klimmen voor niets gedaan hebben of in de hut blijven slapen zonder iets daarvoor meegenomen te hebben. Het werd het laatste.
21-08-2004
Zo vroeg opgestaan als in een berghut gebruikelijk is en nu zonder problemen het begin van de Via Ferrata des Estagnous gevonden. Het was helder, koud en vochtig. We volgden eerst de rood-wit markering, later overgaand in steenmannetjes. Start om ongeveer 8.30u. De klim liep omlaag en traverserend in twee afzonderlijke delen, vaak langs en over gladde grasondergrond, was goed gezekerd en rijkelijk voorzien van voet- en armsteunen. Je kon eigenlijk geen fouten maken. Van een serieuze overhang was geen sprake. Slechts het gladde gras en de kledderige ondergrond waren soms lastig en een enkele keer boden de met plastic omgeven staalkabels te weinig houvast omdat ze te glad waren om grip op te krijgen. De omgeving was prachtig, met hoge bergen rondom en twee meren in de diepte. Na 1½ uur stonden we aan het einde van de klettersteig, tussen het hoge en het lager gelegen meer. Vanaf dit punt daalden we af naar het lage (“ronde”) meer, liepen er om heen en daalden vervolgens af via dezelfde weg als waarlangs we gekomen waren. De totale afdaling naar de parkeerplaats kostte toch nog drie uur.
Frans Guit
Gebruikte gids:
Vias Ferratas, van Eva Melus en Kris Ubach, uitgave van la Gatera, mei 2003; spaanstalig, dus lastig als je de taal niet machtig bent.